اندیشمندان علم توسعه همگی بر اهمیت و نقش آفرینی حمل و نقل بعنوان یکی از پایه ها و مبانی توسعه اجتماعی-اقتصادی کشورها اتفاق نظر دارند. در این بین حمل و نقل ریلی بدلیل برخورداری از مزیت های متعدد، نظیر مصرف کم انرژی، بالا بودن ضریب ایمنی و کاهش تلفات ناشی از تصادفات، همخوانی با محیط و آثار بسيار کم تخریبی بر زمین و محیط زیست از جایگاه ویژه ای برخوردار است. به نحوی که کمتر کشور توسعه یافته ای در جهان وجود دارد که محور اصلی توسعه خود را بر حمل و نقل ریلی نگذاشته باشد. همچنین لازم است به تکنولوژی برتر در حمل و نقل ریلی و امکان افزایش سرعت و جابجایی سریع انسانها از طریق ریل نیز اشاره کرد، بگونه ای که در مسیرهای متوسط جایگزین مناسب و مطمئن برای حمل و نقل هوایی شده است.

روند روبه رشد فعالیت های راه آهن در کشورمان نیز ایجاب می نماید که پیش بینی دقیق تری از منابع مورد نیاز برای تحقق برنامه های آتی داشته باشیم. توسعه حمل و نقل ریلی بدون توسعه همه جانبه و هماهنگ کلیه زیرمجموعه های آن شامل لکوموتیو ها، واگن های باری و سایر اجزای تشکیل دهنده ممکن نیست. یکی از ارکان و منابع مهم مورد نیاز برای توسعه و حتی استمرار فعالیتهای راه آهن، واگن های مناسب برای انواع بار های موجود در کشور می باشد.

به همین منظور شرکت احیاء ریل ایرانیان در نظر دارد با خرید بخش های گوناگون ناوگان ریلی اعم از انواع واگن های باری، لکوموتیو اصلی و مانوری وتامین تجهیزات تعمیر ونگهداری، بدل به اولین شرکت خصوصی گردد که به تملک تمامی اجزاء تشکیل قطار نائل آمده است. در این راستا شرکت در گام نخست خرید ۱۲۰۰ دستگاه واگن لبه بلند باری، ۲۰ دستگاه لکوموتیو اصلی و ۱۰ دستگاه لکوموتیو مانوری را دستور کارخویش قرار داده است.

در راه آهن کشورمان همواره تناسب میان تعداد واگن و بار به عنوان یکی از مقدمات اصلی توسعه بوده و عدم تناسب در این رابطه برنامه های سالیانه حمل بار را تهدید نموده است. بدون شک ورود بخش خصوصی به پروژه های تهیه و تدارک واگن می تواند روند کند حمل و نقل ریلی در کشور را متحول و به حل یکی از معضلات قدیمی حمل و نقل ریلی در کشور کمک نماید.

با توجه به اهداف این شرکت در انتقال ۵ میلیون تن بار شرکت مجتمع صنایع ومعادن احیاء سپاهان و نیاز مبرم به تامین واگن جهت دستیابی به این مهم، شرکت احیاء ریل ایرانیان، در فاز اول مصمم به سرمایه گذاری در خرید ۲۰۰ دستگاه واگن لبه بلند  می باشد. درصورت نیل به این هدف این شرکت گام اول را در بدل شدن به یکی از بزرگترین شرکت های دارای واگن در داخل کشور برداشته که با توجه به فرسودگی ناوگان واگنی از اهم استراتژی های افزایش توان حمل محصولات شرکت های تابع  مجتمع احیاء سپاهان محسوب می شود.

مزایای اجرای طرح

الف : صرفه جویی در مصرف سوخت و انرژی

انرژی یکی از عمده ترین عوامل تحرک اقتصاد کشور است و در برنامه ریزی تولید و مصرف نقش عمده ای در پیشرفت اقتصادی و توسعه دارد. متاسفانه فرآورده های نفتی کشور به قیمتهای ارزان عرضه شده و موجب بی توجهی عمومی به صرفه جویی در مصرف این فرآورده ها یا قاچاق آن به کشورهای دیگر گردیده است. همچنین پرداخت هنگفت یارانه به فرآورده های نفتی موجب کاهش قدرت مالی دولت برای دیگر هزینه ها شده است. در سالهای اخیر قیمت فرآورده های نفتی رشد محدودی (تا حدود ۵% ارزش جهانی آن) داشته است، با این حال افزایش قیمت فرآورده های نفتی موجب رشد قیمت های ترابری و تورم عمومی در سطح جامعه شده است.

پایین بودن میزان مصرف سوخت قطار باعث کاهش آلودگی­های زیست محیطی و خسارت به طبیعت می‌شود. بطور معمول یک لکوموتیو دیزلی ۱۵ بار کمتر از اتومبیلها در یک مسیر معین آلودگی ایجاد می­نماید. چنانچه استفاده از قطار برقی و سریع السیر توسعه یابد آلودگی در محل به سمت صفر میل می­کند.

 

 

ب : کاهش هزینه های تصادف (خسارت مالی و جانی)

بدلیل ایمنی راه آهن مزیت ناشی از کاهش سوانح یکی از پارامترهای برتری حمل و نقل ریلی بر حمل و نقل جاده ای است. بطوری که خطر تصادف در مسافرت های جاده ای ۲۳ الی ۲۴ برابر مسافرت های ریلی است. سیستم حمل و نقل ریلی در اروپا ضریب ایمنی خود را بطور مستمر افزایش داده است بطوری که بیست سال پیش تصادفات منجر به فوت در این سیستم حدود ۶/۱ مسافر برای هر یک میلیارد نفر- کیلومتر بوده است و امروزه  این رقم  به ۵/۰ مسافر برای هر یک میلیارد نفر- کیلومتر کاهش پیدا نموده است. اهمیت ایمنی حمل و نقل با مراجعه به آمار و ارقام تصادفات جاده ای به ویژه در ایران مشخص تر  می گردد. طبق آمار اعلام شده سالانه حدود ۳۰۰ میلیارد تومان ضایعات و سوانح در جاده های کشور می آید.

خسارات ناشی از تصادفات موجب از بین رفتن سرمایه های مادی می گردد و برای جایگزینی آن می بایست مجدداً سرمایه گذاری نمود و منابع کمیاب انرژی را مصرف کرد. همچنین خسارات جانی موجب از بین رفتن فرصت و سرمایه گذاری هایی می گردد که جامعه برای تحصیل، مسکن، تغذیه، امنیت و … افراد کشته شده انجام داده است. لازم به توضیح است که چنین خساراتی معمولاً توسط بخش حمل و نقل پرداخت نمی شود و جامعه می بایست تاوان آن را خود بپردازد.

 

ج : جلوگیری از آلودگی محیط زیست

یکی از مزیت های مهم حمل و نقل ریلی آلودگی کمتر زیست محیطی است که امروزه در مسائل توسعه یک پارامتر حساس و تعیین کننده به شمار می­رود. سیستم های حمل و نقل از طریق ایجاد سر وصدا، آلودگی هوا، تصادفات و … صدمات و خسارات قابل توجه و بعضاً صدمات جبران ناپذیری به جامعه و محیط زیست وارد می­آورند که برای جبران این خسارات نیز به سرمایه گذاری های کلان نیاز می باشد و این امر باعث از بین رفتن سرمایه های ملی و فرصت ها برای حل مشکلات اساسی جامعه می­شود. آمار استخراجی UIC (اتحادیه بین المللی راه آهنها) در ۱۷ کشور اروپایی نشان می­دهد که سهم حمل و نقل جاده ای از آن هزینه ها ۹۲ درصد و سهم بخش ریلی تنها ۷/۱ درصد می باشد. ازطرفی عمر مفید سیستم حمل و نقل ریلی در مقایسه با سایر سیستم های حمل و نقل بیشتر بوده و همچنین  هزینه تعمیر ونگهداری آن در مدت مشابه از سایر سیستمها کمتر می­باشد.

با وجود اهمیت حمل‌ و نقل ریلی در بهبود شاخص‌های اقتصادی و علی رغم مزاياي فراوان اين بخش نظیر مصرف سوخت پایین ( جاده)، آلایندگی کمتر (جاده)، تعداد حوادث پایین تر (جاده) و …، در عمل روند تحقق برنامه‌ها و تخصيص منابع لازم براي رسيدن به اهداف و توسعه بخش ريلي و افزایش سهم حمل‌ ونقل ریلی در جابجایی مسافر، بار و ترانزیت به كندي صورت مي گيرد.

 

 

 

 

image_pdfimage_print

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *